Muhabbet kuşu
Melopsittacus undulatus · Evcil kuş
Kısa tanıtım
Muhabbet kuşu, Avustralya'nın kurak iç bölgelerinde binlerce kuşluk sürüler halinde dolaşan minik bir papağandır. Evlerde bu kadar sevilmesinin nedeni; küçük boyu, neşeli huyu ve sabırla çalışıldığında birkaç kelimeyi taklit edebilmesidir. Doğadaki ata rengi yeşil-sarıdır, evdeki kuşlar ise onlarca farklı renkte karşımıza çıkar.
Görünüş ve renkler
Yetişkin bir muhabbet kuşu burundan kuyruğa yaklaşık 18 santimetre kadardır. Sırtı ve kanatlarında ince siyah dalgalı çizgiler, yanaklarında ise küçük lacivert-siyah benekler bulunur. Adındaki bilimsel kelime olan undulatus da bu dalgalı desene işaret eder.
Doğal renk yeşildir; yetiştiricilik sayesinde mavi, beyaz, sarı, gri ve bunların birçok karışımı görülür. Cinsiyeti kabaca burnun üstündeki etli bölgeden (balmumu) anlayabilirsiniz: erkeklerde çoğunlukla mavi, dişilerde ise kahverengimsi ya da beyazımsı olur. Yine de kesin sonuç için bir uzmana danışmak en iyisidir.
Karakter ve ötüşü
Muhabbet kuşları sosyaldir; sürü hayatına alışkın oldukları için yalnız kalmaktan hoşlanmazlar. Gün boyu cıvıldar, gaga çıtlatır, tüneklerinde sevinçle zıplarlar. Bazıları sahibinin omzuna konmayı sever, bazıları ise mesafeli kalır; güveni kazanmak zaman ve yumuşak bir ses tonu ister.
Konuşma yeteneği kuştan kuşa değişir. Genellikle erkekler daha meraklı çıkar ama kural değildir. Her gün aynı kelimeyi sakin biçimde tekrar etmek, ödül olarak sevdiği bir tohum başağını vermek en iyi yöntemdir.
Günlük bakım
Kafes, kuşun kanatlarını rahatça açıp iki yana hareket edebileceği kadar geniş olmalıdır; kafes ne kadar genişse o kadar iyidir. Yatay çubuklar tırmanmayı kolaylaştırır. Tünekler farklı kalınlıkta ve mümkünse doğal dal olmalı ki ayak kasları çeşitli kullanılsın.
- Yem ve suyu her gün tazeleyin, kapları temiz tutun.
- Kafes tabanını sık sık temizleyin; haftalık derin temizlik yapın.
- Güvenli bir odada, pencereler ve diğer evcil hayvanlar kontrol altındayken her gün kafes dışında vakit geçirmesine izin verin.
- Çiğneyebileceği, güvenli malzemeden yapılmış oyuncaklar (ip, zil, kağıt, yumuşak ahşap) sunun.
- Mümkünse bir arkadaşla birlikte tutun veya her gün onunla ilgilenmeye zaman ayırın.
Beslenme
Dengeli bir muhabbet kuşu menüsü, kaliteli bir tohum karışımı ya da pelet yemin yanında her gün taze sebze ve yeşilliklerden oluşur: salatalık, havuç, koyu yeşil yapraklı sebzeler, brokoli gibi. Meyve ise ara sıra, az miktarda verilir. Temiz içme suyu her an hazır bulunmalıdır.
Avokado, çikolata, tuzlu ve şekerli yiyecekler, kafein ve alkol kuşlar için zararlıdır; kesinlikle vermeyin. Yalnızca tohumla beslenmek eksik bir diyettir.
Sağlık işaretleri
Kuşlar hastalıklarını gizleme eğilimindedir, bu yüzden küçük değişiklikleri fark etmek önemlidir. Uzun süre tüylerini kabartıp köşede durması, yemeyi bırakması, kuyruğunu sürekli aşağı yukarı sallayarak nefes alması, dışkısında belirgin değişiklik ya da gözlerde akıntı görürseniz vakit kaybetmeden bir kuş veterinerine başvurun. Kendi başınıza ilaç vermeyin.
Ömür
İyi bakılan bir muhabbet kuşu genellikle 5 ila 10 yıl, bazen daha uzun yaşar. Bu yüzden onu almak uzun soluklu bir sorumluluktur.
Evde güven kazanmak için
Yeni gelen bir muhabbet kuşu ilk günlerde ürkek olabilir. Kafesin yanında sakin bir sesle konuşun, ani hareketlerden kaçının ve eli kafesin içine yavaşça, tohum başağı ile yaklaştırın. Birkaç gün ya da hafta içinde kuş elinizi tehdit olarak görmeyi bırakır. Acele etmemek, bu sürecin en önemli kuralıdır.
Sık sorulan sorular
Tek başına mutlu olur mu? Çok ilgilenirseniz olabilir; ama çoğu muhabbet kuşu bir arkadaşla daha rahattır.
Çok ses çıkarır mı? Cıvıltısı yumuşaktır, apartman hayatı için genelde uygundur ama sabahları hareketlenir.
Başlamak için uygun mu? Evet, doğru bakılırsa yeni başlayanlar için iyi bir seçimdir; yine de her gün zaman ayırmak gerekir.
İlginç bilgiler
Doğada muhabbet kuşları su ve yiyecek bulmak için yağmura bağlı olarak uzun yollar kat eder.
Bazı muhabbet kuşları çok sayıda kelime öğrenebilir, ama çoğu birkaç kelimeyle yetinir.
Sorumlu edinme
Bir kuş almadan önce ömrünü, ayıracağınız zamanı ve veteriner masraflarını düşünün. Sağlıklı, yetiştiricide doğmuş bir kuşu belgeleriyle birlikte edinin; ucuz ya da kaynağı belirsiz satışlardan kaçının. Bakamayacak duruma gelirseniz kuşu doğaya salmayın, yetiştiriciye ya da kuş sever bir yuvaya devredin.
Oyunda Muhabbet kuşu
Oyunda muhabbet kuşu oluşturabilir, tüylerinin rengini seçebilir, onu yavruluktan büyütebilir ve melodiler öğretebilirsiniz. Besleyip su verdikçe sizi tanımaya başlar; sakin bir ormanda onunla vakit geçirmek gerçek hayattaki bakıma hazırlanmanın da keyifli bir yolu olabilir.
Kendi kuşunu oluştur