Kızılgerdan

Erithacus rubecula · Yabani kuş, koruma altında

Kısa tanıtım

Kızılgerdan, Avrupa'nın ve Türkiye'nin bahçelerinde, ormanlarında ve parklarında görülen küçük, yuvarlak ve cesur bir kuştur. Özellikle bahçe kazan insanların yakınında dolaşarak toprağı karıştırdığında ortaya çıkan böcekleri kapmaya bayılır.

Nasıl tanırsınız?

Yaklaşık 14 santimetredir. Yüz ve göğüs turuncu-kırmızıdır, sırt zeytin-kahverengidir, karnı ise açık renklidir. Gözleri iri, siyah ve parlak olduğundan yüz ifadesi "şaşkın" gibidir. Yavruların göğsü başlangıçta kırmızı değil, benekli kahverengidir.

Ötüşü

Kızılgerdanın şarkısı ince, çalkantılı ve melodik bir akıştır. En dikkat çekici özelliği, kışın bile öterek bölgesini savunmasıdır; hatta dişiler de sonbahar ve kışın şarkı söyler. Geceleri sokak lambalarının yakınında ötenlere de rastlanır.

Davranış ve mevsim

Böcek, kurt, örümcek ve sonbaharda meyve yer. Kışın tohum ve yağlı yiyeceklere de yönelir. Bölgesini sert biçimde savunan yalnız bir kuştur; bu yüzden aynı bahçede iki kızılgerdan genellikle birbirine ters davranır.

Yuvasını yere yakın, bitki örtüsünün içine veya duvar oyuklarına yapar. Kuzeydeki kızılgerdanlar kış için Akdeniz çevresine göç eder, Türkiye'de ise birçok kuş kış boyunca kalır.

Bahçenizde ve balkonunuzda nasıl yardım edersiniz?

Kızılgerdanı misafir etmek kolay:

Yakalamayın, satın almayın

Kızılgerdan yabani ve koruma altında bir kuştur. Onu yakalamak, kafeste tutmak veya yakalanmış bir kuşu satın almak hem yasa dışıdır hem de kuşa zarar verir. Doğadaki kuşları uzaktan izlemek en doğrusudur. Yuvasına çok yaklaşmayın.

Dostluk ve bölge savunması

Kızılgerdan insanlara yakın durur; bahçe kazarken çok yakınınıza gelip böcek bekleyebilir. Ancak bu dostluk görünümü, aslında yiyecek arayışından kaynaklanır. Kendi türüne ise sert davranır; bölgesine giren başka bir kızılgerdanla kavga edebilir.

Kırmızı göğsü, bu kavgalarda rakibe gösterilen bir işarettir. Bu nedenle bir bahçede genellikle tek bir kızılgerdan bulunur.

Sık sorulan sorular

Kışın neden görülür? Birçok kızılgerdan kış boyunca Türkiye'de kalır, kuzeyden gelenler de olur.

Hangi yemi sever? Böcek, un kurdu, yağlı tohum ve meyveyi.

Yuvasını nerede yapar? Yere yakın, korunaklı yerlerde.

İlginç bilgiler

Avrupa kültüründe kızılgerdan, özellikle kış aylarında ve Noel kartlarında sevilen bir semboldür.

Kızılgerdanın gözleri iri olduğu için alacakaranlıkta ve erken saatlerde avlanabilir.

Gözlem için ipuçları

Bir dürbün, sabır ve sessizlik kuş gözlemi için yeterlidir. Sabah erken saatler ve akşamüstü kuşların en hareketli olduğu zamanlardır. Kuşları ürkütmemek için uzaktan izleyin, yuvalara yaklaşmayın ve gördüklerinizi bir deftere not edin; bu hem keyifli bir alışkanlık hem de doğaya saygının bir yoludur.

Oyunda Kızılgerdan

Kızılgerdanı doğal yaşamında izlemek en değerlisidir. Oyunda ise bir kızılgerdan oluşturabilir, yavruluktan büyütebilir ve ona melodiler öğretebilirsiniz; hiçbir kuşu yuvasından ayırmadan.

Kendi kuşunu oluştur

Diğer kuşlar

← Tüm kuşlar